انواع بکرزایی

بکرزایی در چه جاندارانی رخ می‌دهد؟

در بسیاری از آغازیان ، هر نوع گامت می‌تواند به شیوه بکرزایی رشد کند. در جانوران ائوگام ، فقط تخمکها گاهی می‌توانند به این شیوه رشد کنند. از اینرو ، بکرزایی طبیعی مثلا در روتیفرها ، زنبورها و دیگر حشرات اجتماعی صورت می‌گیرد. و در پرندگانی از قبیل بوقلمون و مرغ خانگی نیز بندرت رخ می‌دهد. آپومیکسی نوعی بکرزایی است که در گیاهان رخ می‌‌دهد. در این پدیده ، جنین از طریق لقاح حاصل نمی‌شود. بلکه از یاخته‌های داخل کیسه جنینی و یا یاخته‌های خورش اطراف کیسه جنینی بوجود می‌آید. در بکرزایی گامتی که قادر به بکرزایی است، از نظر کنش تفاوتی با هاگ ندارد یعنی هر دوی آنها سلولهای زاینده‌ای هستند که می‌توانند مستقیما به فرد بالغ تبدیل شوند.

بکرزایی طبیعی

حشرات اجتماعی از جمله زنبورها ، جانورانی هستند که در آنها پدیده بکرزایی اتفاق می‌افتد. به این ترتیب که ، هنگامی جمعیت یک کندو زیاده از حد شود. ملکه و چند زنبور نر و چندین هزار کارگر از کلونی جدا می‌شوند. ملکه و زنبور نر با هم جفت تشکیل می‌دهند. اسپرم‌های دریافت شده توسط ملکه در کیسه‌ای واقع در درون شکم ذخیره می‌شوند. اسپرمهای دریافت شده از همین یکبار جفتگیری تا آخر دوره تخمگذاری ملکه باقی می‌مانند.

در میان تخمهایی که یکی یکی در جایگاههای شانه کندو زنبور نهاده می‌شوند، حتی در بدن ملکه جوان هم بعضی از آنها بارور نمی‌شوند. در ملکه پیری که ذخیره اسپرم خود را به پایان رسانده ، هیچکدام از تخم‌ها بارور نمی‌شوند. تخم‌های بارور نشده ، زنبورهای نر را می‌سازند. چنین رشد محروم از پدری را که معمولا در میان حشرات اجتماعی فراوان است، بکرزایی طبیعی گویند.

بکرزایی مصنوعی

در بعضی از گونه‌های جانداران ، با استفاده از وسایل آزمایشگاهی ، بکرزایی مصنوعی ایجاد می‌کنند. مثلا می‌توان با فرو کردن سوزن بر سطح تخمک بارور نشده قورباغه (همراه با تدابیر دیگر) ، آن را وادار به رشد کرد. نیش سوزن بر سطح تخمک ، اثری چون نفوذ اسپرم دارد و رشد آن را سبب می‌شود. سرد کردن تخمک بارور نشده یا تحریک کردن آن با اسیدهای قوی از دیگر راههای بکرزایی مصنوعی به شمار می‌روند.

بکرزایی در روتیفرها

رده روتیفرها جز شاخه آشلمنت‌ها یا کرم سانان رده بندی می‌شوند و شامل 1500 گونه هستند. روتیفرهای ماده در طول بهار و تابستان تخمک‌هایی تولید می‌کنند که بدون لقاح ، روتیفرهای ماده دیگری را پدید می‌آورند. این ماده‌ها نیز بدون لقاح تولید مثل می‌کنند و به این روش ، نسلهای ماده متوالی حاصل می‌آید. در پاییز ، ماده‌ها چند تخمی کوچکتر از بقیه می‌گذارند که از آنها نرهای کوچکی حاصل می‌آیند.

نرها می‌توانند اسپرم تولید کنند که با تخمک لقاح یافته و تخم حاصل می‌شود که دارای پوسته‌ای ضخیم است که می‌تواند شرایط نامساعد را تحمل کند. در شرایط مساعد مثلا در بهار سال بعد ، از این تخم‌ها ، کرمهای ماده حاصل می‌شود. در بعضی از اقسام روتیفرها ، اصولا جنس نر دیده نمی‌شود و افراد همگی حاصل از رشد تخمک‌های لقاح نیافته هستند که رشد بدون لقاح یا بکرزایی است.

بکرزایی در گیاهان

بذرهای غیر جنسی یا نامیزه (Ampomict) در اثر پدیده آپومیکسی حاصل می‌شوند. پدیده آپومیکسی نوعی بکرزایی بشمار می‌رود و جنین‌ها در اثر بی نر زایی (Agamosprmy) حاصل می‌شوند. در پدیده آپومیکسی ، تولید مثل غیر جنسی جانشین تولید مثل جنسی در اندامهای اختصاص یافته به تولید مثل جنسی می‌گردد.در گیاهانی مانند پیاز ، گل قاصدک ، سیب و تمشک دیده می‌شود.

اهمیت پدیده بکرزایی در گیاهان

از آنجایی که اکثر گیاهان تولید شده در پدیده آپومیکسی زا سلولهای پایه مادری می‌باشند، در نتیجه گیاهان بوجود آمده شبیه پایه مادری می‌باشند. در این نوع گیاهان ، تفرقه صفات کمتر مشاهده می‌شود. بذور غیر جنسی نیر شبیه بذرهای جنسی مراحل مختلف نونهالی ، انتقال و بلوغ را سپری می‌کنند. بذرهای حاصل از بکرزایی سریعتر رشد می‌کنند. از آنجایی که این بذرها معمولا فاقد ویروس هستند، در نتیجه نهالهای تولید شده ، عاری از ویروس خواهند بود.

ثبت نام مسابقه آنلاین برای همکاران

همکاران محترم برای ثبت نام جهت شرکت در آزمون آنلاین مجلات رشد روی لینک زیر کلیک کنید

لازم به توضیح است آزمون آنلاین ۱۲ ساعت ضمن خدمت محسوب می شود

آزمون آنلاین همکاران

فعالیتهای سال سوم

فعالیتهای سال سوم دبیرستان را می توانید از فایل زیر دانلود کنیم

دانلود فعالیت سال سوم دبیرستان

 

درخت تبار زایشی:

1- طرحی که سیر تکاملی جاندارانی که دارای جد مشترک هستند را نشان می دهد .

2- با استفاده ازاطلاعات حاصل از پروتئین ها و نوکلئیک اسیدها طراحی می شود.

3- تعداد تغییرات نوکلئوتیدی را حین اشتقاق گونه ی نیایی به گونه های جدید نشان می دهد

4- طول شاخه ها بیانگر میزان تفاوت در مولکول مورد مقایسه (ژن هموگلوبین) است

5- طول تنه ی طرح بیانگر میزان گذشت زمان می باشد .

6- آخرین جانداری که در راس طرح قرار می گیرد و طول شاخه برای او صفر در نظر گرفته می

شود مبنای مقایسه قرار می گیرد ( در کتاب گوریل مبنای مقایسه قرار گرفته است .)

7- جاندار مبنای مقایسه ( گوریل) نسبت به بقیه در گذشته ی نزدیک تری ایجاد شده است.

8- گونه A  نیای مشترک تمام گونه های روی درخت است.

9- غیر از گونه ی A گونه های B , C , E, D دیگر نیاهای مشترک این درخت بوده و امروزه وجود

ندارند. مثلا گونه B نیای مشترک لامپری و گونه ی C است.

10 - لامپری اولین و قدیمی ترین گونه ای است که از نیای مشترک حاصل شده است (با چشم

پوشی از گونه ی B )

11- چون لامپری در گذشته دور ی از نیای مشترک ایجاد شده زمان بیشتری برای تغییر نوکلئوتیدی

داشته و طول شاخه ی بلندتری دارد.

12- لامپری نوعی ماهی بی آرواره و کوچک است.

13- ماهی های بی آرواره اولین مهره دارانی بودند که ۵۰۰ میلیون سال پیش از نیای مشترک

مهره داران ( گونه ی A ) ایجاد شده اند.

14- در این طرح همه ی جانداران در سمت چپ طرح ولی مرغ به تنهایی در سمت راست طرح قرار

گرفته است چون گوریل ( از پستانداران ) از مسیر تکاملی ماهی ها ، دوزیستان و خزندگان حاصل

شده است و از مسیر تکاملی پرندگان عبور نکرده باشد.

15- در کتاب ّآی چاپ قدیم گفته شده که هر سانتی متر از درخت معادل 50 نوکلئوتید تغییر یافته

است. این موضوع در کتابهای چاپ جدید حذف شده است.

16- به هر حال اگر به عنوان مثال فاصله ی 2 جاندار روی درخت از هم 5 سانتی متر باشد تفاوت

نوکلئوتیدهای این دو جاندار برای ژن هموگلوبین 250 است .

17- با تقسیم تعداد نوکلئوتیدهای متفاوت بر عدد 3 می توان تعداد آمینواسیدهای تغییر یافته ی

هموگلوبین دو جاندار را تخمین زد ( هر سه باز علامت رمز یک اسید آمینه است)

18- اگر طول شاخه ی دو جاندار در طرح با هم برابر باشد به این معناست که تعداد نوکلئوبید های

متفاوت این دو جاندار در مقایسه با ژن مبنا برابر بوده است در حالیکه ممکن است در مابقی ژن ها

هزاران تفاوت بین این دو جاندار وجود داشته باشد .

 

اصلاح چند تصور نادرست :

·         در طرح رسم شده در مورد ژن هموگلوبین در کتاب درسی اندازه ی شاخه ی ماکیان نسبت به شاخه ی موش کوتاه تر بود . بر خلاف تصور عموم و مطالبی که در سایت ها مشاهده می شود و طبق کتاب های مرجع همین طرح صحیح می باشد . ( البته چاپ جدید کتاب طول شاخه را تغییر داده اند که صحیح نمی باشد . چون ما اجازه نداریم طبق فهم دانش آموز مطلب صحیح را اشتباه بیان کنیم .)

و اما دلیل این موضوع چه می تواند باشد : همان گونه که ما در جهش ها دیده ایم الزاما تفاوت در ژن منجر به تفاوت در محصول ژن نخواهد بود . ( مثلا در جهش های جانشینی که احتمال دارد رمز دیگری از همان اسید آمینه اتفاق بیافتد )تفاوت در تعداد نوکلئوتیدها با مبنای مقایسه در موش بیشتر از مرغ است ولیکن الزاما این تفاوت منجر به تفاوت در اسیدهای آمینه نشده است و مرغ تفاوت اسید آمینه ای بیشتری را با مبنای مقایسه نشان می دهد تا موش.

·         و اما علت اینکه همه ی جانداران در سمت چپ طرح ولی ماکیان به تنهایی در سمت راست طرح قرار گرفته اند چیست ؟ به نظر می رشد که این حالت بیانگر این موضوع است که گوریل ( از دسته ی پستانداران ) از مسیر تکاملی ماهی ها ، دوزیستان و خزندگان حاصل شده است و از مسیر تکاملی ماکیان عبور نکرده باشد.

برگرفته از وبلاگ ابادانان وتدریس زیست شناسی خانم حبیبی

نمایشگاه خانه زيست‌شناسي در نهاوند

نمایشگاه خانه زيست‌شناسي در نهاوند

    

 

 

 

        به اطلاع همکاران محترم می رساند: خانه زیست شناسی با تعدادی از انتشارات  خود، با تخفیف ویژه برای همکاران  ودانش آموزان در شهر نهاوند  حضور خواهد داشت.

         مکان: ابتدای خیابان آزادگان جنب مدرسه ی قرآنی طاها – روبروی کوچه دکتر صالح پژوهش سرای دانش آموزی

زمان: 15 آذر لغایت 18 آذر

   باتشکر ویژه از جناب آقای مصطفی پویان مدیر

 

آشنایی با برخی از بیماری های وابسته به x

آشنایی با برخی از بیماری های وابسته به x و توضیحاتی در باره ی آن ها:

دیستروفی عضلانی دوشن

یک بیماری وابسته به جنس مغلوب است که نوعی نقص حرکتی و کاهش بافت های ماهیچه ایی پیشرونده می باشد . تقریباً همه ی افراد مبتلا به این بیماری مرد هستند . نخستین علایم بیماری در اوایل دوران کودکی ، زمانی که بچه دچار مشکلاتی در ایستادن می شود ، آغاز می گردد. این بچه ها در 12 سالگی مجبور به استفاده از ویلچر می شوند .آن ها در ادامه بسیار ضعیف شده و نفس عادی آن ها دچار اشکال می شود . مرگ معمولاً در سن 20 سالگی رخ می دهد . در جمعیت هایی که درون آمیزی در آن ها زیاد صورت می گیرد فراوانی حتی بیشتر هم می شود مثلاً در قبیلاه ی آمیش Amish در هندوستان – تقریباً یک نفر از هر 100 نفر مرد همراه با این بیماری متولد میشود.

جایگاه ژن ناقصی که سبب ایجاد دیستروفی عضلانی دوشن می شود با کمک تکنولوژی DNA روی کروموزوم X تعیین شده است . الل ژن های نوع وحشی ، پروتئینی به نام دیستروفین را کد می کنند که در ماهیچه هایی طبیعی وجود دارند اما در بیماران دوشن یافت نمی شوند.

آنژیوتانسین 2

آنژیوتانسین 2 هم مستقیما بر کلیه ها اثر می کند وموجب احتساب آب سدیم می شود و هم با تحریک ترشح آلدستروناز غدد آدرنال باعث افزایش باز جذب کلیوی سدیم و آب ودفع یون پتاسیم می شود.

مکانیسم های اثر مستقیم آنژیوتانسین 2 برکلیه عبارتند از:کم کردن جریان خون کلیوی ودر نتیجهGFR(تصفیه گلو مرولی)،کاستن فشارمویرگی دور لوله ای همچنین اثر مستقیم ضعیف بر سلول های لوله ای.

هنگام کمبود آب فشار اسمزی مایع خارج سلولی افزایش می یابد که خود سبب افزایش فشار اسمزی مایع داخل سلولی می شود .مغز دارای نرون هایی است که به عنوان گیرنده ی اسمزی عمل می کند و افزایش فشار اسمزی مایع خارج سلولی را تعیین می کند . اسمورسپتورها در یکی از اندام های دور بطن به نام اورگانوم و اسکولوسوم ترمینالیس قرار گرفته اند. اندام های بطنی در اطراف بطن های مغزی یافت می شوند و فاقد سد خونی _ مغزی هستند. فقدان آب سبب کاهش حجم خون میگردد که این توسط رسپتورهای فشار پایین دهلیز راست حس می گردد.به علاوه کاهش حجم خون باعث آزاد شدن رنین از کلیه ها می گردد. رنین_ آنژیوتانسیوژن را به آنژیو تانسین 1 تبدیل میکند که آن نیز هیدرولیزشده به آنژیوتانسین 2تبدیل می شود.این پپتید با عمل بر رسپتورهای آنژیوتانسین 2سبب تنگی عروق و آزادشدن آلدسترون و ADHمی گرددد.



سندروم زالی و کری وابسته به x

سندروم زالی و کری وابسته به x برای اولین بار در خانواده های یهودی در اسرائیل در سال 1962 مشاهده شد.که جنسیت افراد مبتلا مذکر بود.و به طور مادرزادی کر و پوست ان ها ابلق یا دو رنگ بود.این بیماری را اصطلاحا X-lin;ed albinism _deafness syndromeیا ADFN می نامند.اولین قدم برای جداسازی ژن حاوی این بیماری در سال 1982 به کمک روش RFPLانجام گرفت که ژن بیماری زا را تشخیص دادند.

رنگدانه ای شدن شبکه بیماری وابسته به X

بیماری رنگ دانه ای شدن در مردان مشاهده می شود و ژن ان به صورت مغلوب روی کروموزوم xقرار دارد.این بیماری در اثر یک حذف شدن رنگ دانه در سلول های مخروطی اتفاق می افتد.تحقیقات نشان داده شده است که از بین رفتن سلول های مخروطی نه تنها در ناحیه لکه زرد بلکه در سایر نقاط شبکیه صورت می گیرد.بروز این بیماری که به صورت کاهش قدرت بینایی می باشد .در سنین بالا مشاهده می شود.

شکاف لب و شکاف کام (CLEFT LIP,CLEFT PALATE )

شکاف در کام از نرسیدن زوائد ماگزیلاریMAXILLARY PROCEESS))به یکدیگر در حدود روز 35 بارداری منشا می گیرد.حدود 60 تا 80 درصد افراد مبتلا مذکر هستند.کام شکاف دارای یک بیماری هتروژن است.شامل اشکال مجزای تک-ژنی تعداد زیاد سندروم های تک ژنی،اشکال همراه با اختلالات کروموزومی (بخصوص تری زومی 13) و اشکالی که در سندروم های غیر فامیلی تظاهر می کنند شیوع بیمار ها در نژاد های مختلف متفاوت است.که در ژاپنی ها بیشتر از سابر نژاد ها می باشدهر چه شدت بروز صفت بیشتر باشد با خطر عود مجدد بیشتری همراه خواهد بود. ممکن است بک ژن اصلی((MAJOR GENE و چند ژن فرعی ((MINOR GENE

تحلیل عضلانی دوشن:

1- دیستروفین پروتئینی در غشای پلاسمایی سلول های ماهیچه ای است.

2- ژن رمز کننده ی این بیماری بر روی کروموزوم x قرار دارد. توارث وابسته به جنس مغلوب و در 30% موارد جهش است.

3- عدم تولید یا نقص در تولید آن ، منجر به تحلیل رفتن ماهیچه ها و در نهایت منجر به مرگ می شود.

4- احتمالاً این پروتئین در اتصال رشته های اکتین به غشای پلاسمایی سلول نقش دارد.

5- این پروتئین % 002/ کل پروتئین ماهیچه را تشکیل می دهد.

6- از هر 3500 نفر 1 نفر به بیماری مبتلا می باشد.

7- گاه هیپرتروفی خفیف از زمان تولد یا اوایل شیر خواری وجود دارد.

8- اولین علامت ضعف مهارت های حرکتی ممکن است اشکال در کنترل سر در شیر خواری باشد. ضعف عضله ی صورت دیر رس است.

9- اغلب بیماران تا 10 سالگی به راه رفتن ادامه می دهند . پس از استفاده از صندلی چرخ دار، اسکولیوز سریعاً پیش رونده دیده می شود . متعاقب گرفتاری عضله ی تنفسی ، سرفه ی خفیف ، عفونت های مکرر ریوی و کاهش ذخیره ی تنفسی دیده می شود .

10- کنتراکتور اغلب در مچ پا ، زانو و آرنج دیده می شود . بزرگی ساق پا و تحلیل عضلات ران از تضاهرات کلاسیک می باشد . پس از عضلات پا ، محل دیگر هیپر تروفی عضلانی زبان و سپس عضلات ساعد است . اختلال هوش در تمام بیماران رخ داده و 20 تا 30 درصد ، بهره ی هوشی کمتر از 70% دارند . معمولاً مرگ در 18 سالگی رخ داده و علت آن نارسایی تنفسی در زمان خواب ، نارسایی قلبی احتقانی مقاوم به درمان ، پنومونی و گاه انسداد راه های هوایی است.

11- در حال حاضر معالجه ی قطعی وجود ندارد . اما می توان عوارض و کیفیت زندگی را بهبود بخشید . درمان نارسایی قلبی و عفونت های مکرر ریوی ، واکسیناسیون آنفلوانزا ، تغذیه ی مناسب و فیزیوتراپی از جمله اقدامات درمانی هستند.

منبع: کتاب چکیده ی پزشکی طب کودکان نلسون 2000 – نوشته ی دکتر الهام طلاچیان – دکتر شاه صنم غیبی – دکتر زهرا فکور – دکتر آقا یار ماکویی   

سوالات آزمون سراسری در درس زیست شناسی از سال ۸۵ تا 92

سوالات آزمون سراسری در درس زیست شناسی ، از سال ۸۵ تا ۹۱ به چهار صورت زیر طراحی شده است:

۱-تا قبل از آزمون سراسری ۸۷ ، سطح سوالات زیست بین دانش آموزانی که کل مباحث زیست را می خواندند و به همه ی جزئیات کتاب توجه می کردند و دانش آموزانی که کتاب زیست را به خوبی نمی خواندند یا بعضی بخش های آن را حذف می کردند ، تفکیک انجام می داد .

۲-در کنکور سراسری ۸۷ تا ۸۹ رویکرد طراحی تست به سمتی رفته بود که فرض را طراحان براین گذاشتند که شرکت کنندگان کل مباحث زیست را می خوانند و دیگر نکته ای درکتاب درسی نیست که از دید دانش آموزان مخفی مانده باشد لذا سوالات را مفهومی طراحی کردند ، کم شدن میانگین زیست گواه این مسئله است!

۳-در کنکور سراسری ۹۰ باز کمی چرخش در نگرش طراحان کنکور دیده می شود یعنی فرض را براین گذاشتند که دانش آموزان با تست های مفهومی آشنا شده اند ، لذا در کنکور ۹۰ فاکتور دقت و تمرکز به همراه سرعت پاسخ دهی به سوالات در محدوه ی زمانی ۳۶ دقیقه کار را برای دانش آموزان سخت کرد ، به همین خاطر میانگین زیست باز هم نسبت به سال های قبل کم تر شد و هیچ کس نتوانست در این درس نمره ی ۱۰۰ کسب کند و فقط ۸۲ نفر توانستند زیست رابالای ۹۰% بزنند!

۴-اما در کنکور ۹۱-۹۲ ، به غیر از فاکتورهای مفهومی بودن تست ها ، دقت و تمرکز و سرعت در پاسخ دهی به سوالات که مشابه کنکور ۹۰ بود ، ویژگی منحصر به فردی دیده می شود که در کنکورهای سال قبل این قدر پررنگ نبوده است . ورود تست های تعمیمی به تست های سال ۹۱ ، این آزمون را نسبت به آزمون های قبلی بسیار ممتاز کرده بود .

حال شاید شما پس از مطالعه ی این دسته بندی متوجه شده ایدکه هنوز در حد پاسخ گویی به سبک سوال های ۸۷ و قبل از آن توانایی دارید و یا با تمرین و ممارست خود را برای پاسخ گویی به سوال هایی با سبک کنکور ۹۱ نیز آماده کرده اید.

پتانسیل عمل

GetBC(199);  

دیکشنری تصویری زیست شناسی

درسایت زیر با گذاشتن نشانه موس بر روی تصویر دلخواه نام انگلیسی آن را مشاهده خواهید کرد:

دیکشنری تصویری زیست شناسی

آنتی ژن و پادتن

آنتی‌ژن ماده‌ای است که توانایی تحریک دستگاه ایمنی بدن جانور را دارد و اختصاصا با آنتی‌کورهای تولید شده توسط دستگاه ایمنی واکنش می‌دهد. ماهیت شیمیایی آنتی ژن میتواند پروتئین ، پلی ساکارید ، لیپید و حتی اسید نوکلئیک باشد.

مقدمه

سالها قبل از کشف میکرو ارگانیسمها معلوم شده بود که یکبار ابتلا به بیماری نظیر آبله فرد بهبود یافته را اختصاصا در برابر آن بیماری ایمن می‌سازد. در قرن 19 لوئی پاستور رابرت کوخ کوششی جهت بررسی امکان ایمن سازی انسان با میکروبهای سیاه زخم ، هاری و سایر بیماریها به عمل آوردند. آنها دریافتند که ایجاد ایمنی در صورتی امکان دارد که این قبیل میکروبها طوری تغییر داده شوند که قدرت بیماریزایی خود را از دست داده یا کشته شوند. در این پژوهشها مولکولهایی که در چنین واکنشهایی تمایل به یکدیگر دارند مشخص می‌شود. ایمنی طبیعی موروثی بوده و مستقل از برخورد قبلی با آنتی ژنها است.

ایمنی اکتسابی به تولید یا کسب آنتی کور یا سلولهای ایمنی اختصاص یافته بستگی داشته و از اینرو اختصاصی می‌باشد. آنتی کور پروتئینی است که بدن در پاسخ به وجود یک آنتی ژن تولید کرده و این ماده اختصاصا می‌تواند با همان آنتی‌کور ترکیب شود. ویژگی یک مولکول آنتی ژن یا آنتی کور با اندازه و شکل شاخص آنتی ژن و محل واکنش‌گر آنتی کور مربوطه تعیین می‌گردد. زیرا بایستی بین آن دو تناسب فیزیکی تکمیلی دقیقی وجود داشته باشد. هر ماده بیگانه‌ای قادر به ایجاد پاسخ ایمنی نیست.

ساختمان آنتی ژن

اغلب آنتی ژنها مولکولهای درشتی هستند. از لحاظ ترکیب شیمیایی آنتی ژنها ممکن است پروتئین ، پلی ساکارید ، چربیها و حتی اسید نوکلئیک هم باشند. یکی دیگر از صفات اختصاصی آنتی ژنها بیگانه بودن آنها نسبت به بدن میزبان است.در غیر این صورت یک فرد می‌توانست از نظر ایمنی نسبت به مواد بدن خود واکنش نشان داده و در نتیجه آسیبهای بافتی پدید آید. در شرایط غیر طبیعی این چنین پیش آمدی رخ می‌دهد و بیماریهایی به نام بیماریهای خود ایمنی ایجاد می‌شود. گرچه موادی که وزن مولکولی کوچک دارند خود غالبا آنتی ژنیک نیستند ولی می‌توانند به عنوان هاپتن عمل کنند.

تحمل پذیری ایمنی

فاکتورهای متعددی از جمله سازمان ژنتیکی در تعیین واکنش میزبان نسبت به آنتی ژن خاص دخالت دارد. عدم توانایی ایجاد پاسخ ایمنی نسبت به آنتی ژن قوی را تحمل پذیری ایمنی نامند. تشخیص بافت خودی و در نتیجه عدم واکنش ایمنی نسبت به ماده خودی شکلی از تحمل پذیری است. مکانیسمهای کنترل پیچیده‌ای در این پدیده عمل می‌کنند که در حال حاضر فقط تعداد معدودی از آنها شناخته شده است.

مکانیسم عمل آنتی ژنها

هنگامی که آنتی ژن بیگانه وارد بدن می‌شود به سرعت از راه بافت لنفاوی در خون نفوذ کرده و سرانجام بوسیله ماکروفاژها از گردش خون خارج می‌گردد. در درون ماکروفاژها انواع مولکولهای درشت و ذرات بلعیده شده به کمک آنزیمها به مولکولهای آنتی ژنیک کوچک تبدیل می‌شوند. این مولکولها خود را به سلولهای سازنده آنتی‌کور می‌رسانند ماکروفاژها خود قدرت تولید آنتی‌کور را ندارند ولی غالبا در پاسخهای آنتی کوری نقشی به عهده دارند زیرا آنها آنتی ژنها را آماده کرده و آنگاه آنها رابه لنفوسیتهای واکنش‌گر معرفی می‌کنند. آنتی کورهای تولید شده وارد جریان خون شده و واکنشهای دستگاه ایمنی را بکار می‌اندازند.

واکنش آگلوتینه شدن

از لحاظ اصول واکنش آگلوتینه شدن به واکنش راسب شدن شباهت دارد. ولی در واکنش آگلوتینه شدن آنتی ژن به جای محلول بودن به صورت ذره‌ای است لذا توده‌های بزرگتری از ترکیب آنتی ژن-آنتی‌کور پیدا می‌شود. آگلوتینه شدن و راسب شدن در بدن به زدودن آنتی ژن از خون کمک می‌کند. زیرا مواد آگلوتینه شده یا کمپلکسهای درشت آنتی ژن - آنتی کور نسبت به ذرات تک تک آنتی ژن یا مولکولهای آن سریعتر و بهتر بوسیله فاگوسیتها گرفته می‌شوند.

 مراحل تولیدپادتن و نحوه عملکرد آن  

 

 

 

مکانیسم ایجاد تب وفواید آن برای بدن

مکانیسم ایجاد تب وفواید آن برای بدن(پاسخ دمایی) :

توکسین های حاصل از باکتری ها و ویروس ها باعث می شوند که ماکروفاژها آنها رابلعیده واینترکولین 1 را در خون آزاد ، که این ماده باعث می شود هیپوتالاموس پروستاگلاندین بیشتری آزاد وترموستات بدن را برای دمای بالاتری تنظیم کند .که در نتیجه باعث انقباض رگهای خونی وبالابردن سرعت متابولیسم ولرزیدن می شود .

تب کردن باعث اعمال زیر می شود :

1- به بروز فرایندهای دفاعی کمک می کند .

2- آزاد شدن اینترکولین 1 باعث قراردادن ترموستات بدن در دمای بالاتر می شود .

3- باعث تولید لنفوسیت T  می شود.

4- اثر اینترفرون را تشدید می کند .

5- مانع رشد بعضی از باکتری ها وویروس ها می شود .

6-واکنش های متابولیکی را تشدید وترمیم بافت ها را سریع می کند .

7- ضربان قلب را افزایش وگلبول های سفید سریع تر به محل عفونت می روند .

البته تب بالای 40 درجه سانتی گراد را باید درمان کرد.

تنها موجودی که در بدن خود چرخ‌دنده طبیعی دارد

گمان می‌رود که ۳۰۰ سال پیش از میلاد میسح، یک مکانیک یونانی که در اسکندریه زندگی می‌کرد، با هوش سرشار خود دو سطح مکانیکی دوار را طراحی کرد که هر یک برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌هایی روی سطح خود داشتند

این برآمدگی‌ها و فرورفتگی‌ها در هم چقت می‌شدند و دو سطح هنگام دوران، می‌توانستند باعث حرکت هم شوند، این وسیله همان چرخ‌دنده بود که اختراع ان کمک زیادی به پیشرفت تمدن بشری کرد و هنوز هم در انواع وسایل و ابزارهای ما مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اما ما غافل از این مطلب بودیم که مادر طبیعت، پیش از ما چنین چیزی را در کالبد یک موجود بسیار کوچک نهاده بود!

به تازگی دو زیست‌شناس به نام‌های مالکوم باروز و گرگوری ساتن، یک حشره کوچک سه میلیمتری با نام Issus coleoptratus را مورد بررسی قرار داده‌اند.

این دو محقق دانشگاه کمبریج بریتانیا متوجه چیز عجیبی شدند: این جاندار در قسمت بالای پاهای عقبی خود، یک سیستم چرخ‌دنده دارد!

نتایج یافته آنها در نشریه معتبر ساینس به چاپ رسیده است و گمان می‌رود که این دو، نخستین سیستم عملکردی مبتنی بر چرخ‌دنده را در طبیعت کشف کرده باشند.

این حشره‌ها اغلب در اروپا و شمال آفریقا پیدا می‌شوند، با استفاده از میکروسکوپ الکترونی و فیلمبرداری با سرعت بالا، باروز و ساتن، وجود و عملکرد این چرخ‌دنده را ثابت کردند.

پاهای عقبی حشره برای جهش درستی که جاندار را به چپ و راست منحرف نکند و در راستای یک خط راست باشد، باید دقیقا همزمان حرکت کنند و چه چیزی بهتر از چرخ‌دنده برای مطمئن شدن از حرکت همزمان!

هر یک از پاها ۱۰ تا ۱۲ دنده دارند و هر دنده تنها ۸۰ میکرومتر اندازه دارد.

جالب است که حشره‌های بالغ این سیستم را ندارند و به موازارت پا به سن گذاشتن حشره‌های جوان، این سیستم تحلیل می‌رود.

حشره‌های بالغ از سیستم مکانیکی دیگری برای همزمان کردن حرکت پاها استفاده می‌کنند.

گمان می‌رود که این سیستم چرخ‌دنده بسیار شکننده باشد، در حشره‌های جوان جایگزین کردن و رشد یک دنده تازه، نسبتا آسان است، اما در بالغین این طور نیست.

منبع:عصر ايران

تغييرات كتاب هاي درسي زيست شناسي 92

روی فایل زیر کلیک کنید

كتاب علوم زيستي و بهداشت

كتاب زيست شناسي وآزمايشگاه 1

انتخاب رشته مجازی آنلاین ورایگان

برای انتخاب رشته مجازی آنلاین ورایگان ۹۲به ادامه مطلب رفته روی لینک کلیک کنید

ادامه نوشته

بررسي و تحليل سوال هاي درس زيست شناسي در آزمون سراسري سال 1392

الف) بررسي بودجه بندي

مهم­ترين تغيير بودجه بندي کنکور 92 نسبت به کنکور 91 از لحاظ درصد فراواني فصل­هاي کتاب هاي درسي، اضافه شدن چشم گير سهم کتاب پيش دانشگاهي مي باشد که شاهد 10% افزايش سوال هستيم.

همان گونه که انتظار داشتيم و در تحليل کنکور سال 91 نيز گفته بوديم بيش از 20% سوالات از 4 فصل آخر پيش دانشگاهي مطرح شده است.

امسال 24% سوالات (يعني 12 سوال) فقط از 4 فصل آخر کتاب زيست شناسي پيش دانشگاهي طراحي شده است. قابل ذکر است سال هاي متوالي است که اين رويکرد در کنکور سراسري وجود دارد.

بودجه بندي کتابي و فصلي را در جدول  به تفصيل مشاهده مي نماييد.

بررسی سوالات

1- بيش تر سوالات کنکور امسال همچون سال گذشته، به صورت جاي خالي مطرح شده اند.

2- در تحليل هاي چند سال اخير در مورد سوال هاي 5 گزينه اي صحبت کرده بودم که امسال بهتر است بگوييم سوالات بيش از 4 گزينه اي!

منظور اين است که طراح محترم سوالات کنکور، صورت سوال را مجهول طراحي کرده که اول بايد صورت را به حالت معلوم در آورده سپس به سراغ گزينه ها برويم.

همچنين سوالاتي که در سه سال اخير رايج شده است و به جاي اينکه بپرسد کدام مورد درست يا نادرست است، مي پرسد چند مورد درست يا نادرست است.

مثال- سوال 176- چند مورد مي توانند جمله ي زير را به نادرستي تکميل نمايند؟

هر جانداري که بتواند به واسطه ي بر آمدگي هاي سيتوپلاسمي خود حرکت نمايد، ..........

الف- زندگي آزاد دارد.

ب- ديواره ي سلولي قابل انعطاف دارد.

ج- فقط به روش غيرجنسي توليد مثل مي کند.

د- گوارش درون و برون سولي دارد.

1) 1                       2) 2                       3) 3                       4) 4

در اين مثال اول بايد به ياد آوريد منظور از برآمدگي سيتوپلاسمي  همان پاي کاذب است. سپس اينکه  چه جانداراني با پاي کاذب حرکت مي کنند و بعد سراغ موارد ذکر شده برويد. همانطور که مشاهده نموديد صورت سوال خودش مجهول است!

3- سوالات مقايسه اي امسال سهم 18درصدي (9 سوال) را به خود اختصاص داد.

منظور از سوالات مقايسه اي سوالاتي است که بين دو يا چند موضوع مطرح مي شوند. در اين قبيل سوالات در بيش تر موارد کلمات برخلاف و همانند به کار مي رود.

مثال- سوال 165: در ماهي خاردار .......... انسان، خون خارج شده از .........، ابتدا به ......... وارد مي شود.

1- مانند – روده – قلب

2- مانند – قلب – روده

3- برخلاف – دستگاه تنفس – مغز

4- برخلاف – دستگاه تنفس – قلب

4- سوالات قيد دار (برخي، بعضي، بيشتر، هر، همه‌ي، هيچکدام، بسياري و ... ) امسال سهم 16 درصدي (8 سوال) را به خود اختصاص داد و بيش تر به سمت قيد «همه» و «هر» رفته بود و بسيار علمي تر، مفهومي تر شده بود و طراح کنکور جاي هر گونه انتقاد به اين نوع سوالات را بست.

5-  سوالات مطرح شده از شکل

امسال نيز همچون سال قبل با يک نگاه سطحي به سوالات فقط يک سوال شکل دار مي بينيم ولي با خواندن سوالات و گزينه ها به خوبي در مي يابيم که نکات شکل ها همچون تار پود لا به لاي سوالات کنکور تنيده شده و نمي توان بسياري از سوالات را بدون دانستن نکات شکل ها پاسخ داد.

6- سوالات ترکيبي

12% (6 سوال) از سوالات امسال را به هيچ عنوان نمي توان در فصل خاصي طبقه بندي کرد. در اين نوع سوالات در مورد ويژگي هاي مختلفي که در فصل هاي متعدد ياد گرفته ايد، سنجش مي­شويد.

البته به جز 6 سوالي که ذکر شد در تعدادي ديگر از سوالات هم نکات ترکيبي به کار رفته بود که ارتباط ذهني قوي و تسلط فراوان بين موضوعات را مي طلبيد.

اين موضوع به ضرر داوطلباني تمام شد که بعضي مباحث زيست را حذف مي کنند و با خود مي گويند از اين مبحث کهn سوال بيشتر نمي آيد، غافل از اين که به جز n سوالي که تصور مي کردند در گزينه هاي m سوال ديگر را هم گير ميفتند.

7- انشاي سوالات

در اين بخش، از طراح محترم کنکور تشکر ويژه ي خود را بابت صورت روان و قابل فهم و عدم وجود کژتابي در ادبيات سوالات اعلام مي کنم.

جمع بندي پاياني تحليل

قابل توجه دانش آموزاني که مي خواهند زيست شناسي را 100% بزنند:

درس زيست شناسي در کنکور 50 سوال دارد. در کنکور هاي سال هاي 82 و 83 با توجه به بازار آموزشي کنکور سوالات طوري طراحي مي شد که هر سوال با دانستن نکته مربوط به همان موضوع قابل پاسخگويي بود.

به تدريج با به روز شدن بازار آموزشي و تنوع کتاب هاي کمک آموزشي بازار، سوالات کنکور هم سال به سال مفهومي و ترکيبي و مقايسه اي تر مي شود.

به طوري که دانش آموزي که در کنکور 92 مي خواست 100 بزند نيازمند يادآوري نزديک به بيش از 250 نکته بود نه 50 نکته!

زيرا همانطور که در تحليل ذکر شد، حل سوالات نياز به تجزيه و تحليل صورت سوالات مجهول، نکات شکل، سوالات چند موردي، ترکيبي و ...... داشت، يعني تحليل حداقل صورت 50 سوال و 200 گزينه

با توجه به اين موضوع، دانش آموزاني که خود را براي کنکور 93 آماده مي کنند بايستي با ديدگاه درست نسبت به سوالات، درس خواندن خود را تنظيم کنند.

نويسنده : هادی کمشی